De organisatie is in handen van Alkmaar Sport in samenwerking met zwemverenigingen OEZA en DAW. Het parcours voert deelnemers door de Hoornsevaart, waar zij zwemmen in een karakteristieke omgeving met het open Noord-Hollandse landschap en de molens langs de route als decor.
Vanaf 10.00 uur beginnen de officiële KNZB-wedstrijden. Op het programma staan verschillende afstanden in vrije slag en schoolslag voor jeugd, senioren en masters. Later op de dag volgen de recreatieve onderdelen, waarvoor geen wedstrijdlicentie nodig is. Deelnemers kunnen kiezen uit 250, 500, 1000, 2000 en – nieuw dit jaar – 3000 meter.
Om het evenement laagdrempelig te houden zijn de afstanden van 250 en 500 meter gratis. Voor de langere recreatieve afstanden wordt een deelnamebedrag gevraagd. Voor alle recreatieve deelnemers geldt dat zij minimaal in het bezit moeten zijn van zwemdiploma A en B.
Naast het zwemmen is er langs het parcours ook ruimte voor extra activiteiten, waaronder beachwaterpolo. Daarmee wil de organisatie niet alleen zwemmers, maar ook bezoekers een sportieve dag aan het water bieden.
Na de geslaagde verhuizing van het evenement naar de Hoornsevaart in 2025 hopen de organisatoren opnieuw veel deelnemers te verwelkomen. Met een programma voor zowel beginnende als ervaren openwaterzwemmers wil Openwater Alkmaar verder uitgroeien tot een vaste waarde op de Nederlandse openwaterkalender.
